Antalya’da gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı’nda (COP31) müzakerelere başkanlık eden Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen, Başkanlık liderliğinde hazırlanacak karar metninin ilk taslağının gelecek haftanın başında paylaşılacağını duyurdu.
Türkiye ve Avustralya ekiplerinin güçlü bir iş birliği içinde çalıştığını belirten Bowen, "Türkiye ve Avustralya ekipleri artık tek bir ekip haline geldi" ifadelerini kullandı.
Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da 9-20 Kasım tarihlerinde düzenlenen COP31 çerçevesinde, müzakerelerin başkanlığını yürüten Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen basın toplantısı gerçekleştirdi. Toplantıya COP31 Başkanlığı Gençlik İklim Şampiyonu Sally Higgins de katıldı. Bowen, zirvenin ilk haftasında sürdürülen müzakereleri, iklim finansmanını, fosil yakıtlardan çıkışı ve ikinci haftaya yönelik yol haritasını değerlendirdi.
Adil Geçiş Mekanizması, Emisyon Azaltım Çalışma Programı, İklim Finansmanı Çalışma Programı ve Paris Anlaşması’nın 2.1(c) maddesi gibi başlıklarda tarafların hafta boyunca olumlu ve yapıcı müzakereler yürüttüğünü aktaran Bowen, bazı konulardaki teknik çalışmaların süreceğini, bazı başlıkların ise bakanlar seviyesinde siyasi çözüme bağlanması gerektiğini belirtti.
"İlk taslağı gelecek haftanın başında yayımlayacağız"
Başkanlık öncülüğünde hazırlanacak karar metnine dair bilgi veren Bowen, hafta boyunca heyet başkanları seviyesinde geniş kapsamlı istişareler yapıldığını söyledi. Bowen, "Başkanlık, tarafların karar metninde hangi unsurların bulunmasını istediklerine dair değerlendirmeleri iki gece önce şeffaf biçimde yayımladı. Bunun henüz bir taslak karar metni olmadığının altını çizmek gerekir.
Bu belge, tarafların bize aktardığı görüşleri içeriyor ve tüm tarafların diğer ülkelerin ne söylediğini görmesine imkan tanıyor. Bu değerlendirmelerle ilgili olarak taraflardan yazılı görüşlerini bu akşama kadar göndermelerini istedik. Daha sonra bu görüşleri bir araya getirerek Başkanlık öncülüğünde hazırlanacak kararın ilk taslak metnini oluşturacağız. İlk taslağı gelecek haftanın başında yayımlayacağız" dedi.
İkinci haftada bakanlar düzeyinde yoğun müzakereler yürütüleceğini kaydeden Bowen, konferansın sonuna yaklaşıldıkça taslak metnin yeniden şekillendirileceğini ve uzlaşıya dayalı bir sonuca ulaşmak için çaba göstereceklerini ifade etti.
"Türkiye ve Avustralya ekipleri artık tek bir ekip haline geldi"
Türkiye ile Avustralya’nın COP31 müzakerelerindeki ortak çalışmasına ilişkin soruyu yanıtlayan Bowen, iki ülkenin ekiplerinin koordineli biçimde faaliyet yürüttüğünü söyledi. Bu ortak çalışma modelinin sürece katkı sunduğunu belirten Bowen, "Türkiye ve Avustralya ekipleri artık tek bir ekip haline geldi ve çok yakın iş birliği içinde çalışıyor.
Bunun başarılı olma ihtimalimizi artırdığını düşünüyorum. Çünkü birbirimizin becerilerinden, deneyimlerinden ve uluslararası bakış açılarından faydalanabiliyoruz. Aramızda bir görev paylaşımı var.
Bu durum, lojistik meselelerle ilgilenmek zorunda kalmadan müzakerelere odaklanmama imkan veriyor. Aslında bunu daha önce de ifade etmiştim. Bu modelin gelecekteki COP toplantıları açısından örnek teşkil etmesi beni şaşırtmaz. Bakan Kurum ile her gün, gün içinde birkaç kez görüşüyoruz" diye konuştu.
Adil Geçiş Mekanizması için taslak yayımlandı
Adil Geçiş Mekanizması konusundaki müzakerelerin yapıcı bir seyir izlediğini dile getiren Bowen, mekanizmanın kurulmasına yönelik kapsamlı taslak metnin bir gece önce yayımlandığını açıkladı. Bowen, "Adil Geçiş Mekanizması üzerindeki görüşmeler oldukça yapıcı ilerliyor. İddialı ve uygulanabilir bir Adil Geçiş Mekanizması kurulmasına yönelik güçlü bir ilgi mevcut.
Dün gece kapsamlı bir taslak metin yayımladık. Bu metnin, ikinci haftada gerçekleştirilecek müzakerelerin temelini oluşturabilecek nitelikte olduğunu düşünüyoruz" ifadelerini kullandı.
Önerilen mekanizmanın siyasi ve uygulamaya dönük olmak üzere iki unsurdan oluştuğunu anlatan Bowen, ülkelerin finansmana, uzmanlığa ve desteğe ulaşmasını kolaylaştıracak eşleştirme hizmetinin yanı sıra bilgi paylaşımını ve mevcut girişimler arasındaki koordinasyonu güçlendirecek düzenlemelerin ele alındığını söyledi.
Fosil yakıtlardan uzaklaşma konusu müzakerelerde
Fosil yakıtlardan uzaklaşma ifadesinin COP31’in nihai karar metninde bulunup bulunmayacağı sorusunu cevaplayan Bowen, taslak metnin içeriği konusunda şimdiden değerlendirmede bulunamayacağını belirtti. Dubai’deki görüşmelerde fosil yakıtlardan uzaklaşma ifadesinin karar metnine dahil edilmesi sürecinde yer aldığını hatırlatan Bowen, çalışmaların önümüzdeki günlerde devam edeceğini kaydetti.
Elektrifikasyon konusuna da değinen Bowen, Eylem Gündemi ile resmi müzakere sürecinin ayrı olduğunu vurgulayarak, "Eylem Gündemi’nde bulunan konuları kelimesi kelimesine alıp Başkanlık öncülüğünde hazırlanacak karar metnine yerleştiremezsiniz" dedi.
Elektrifikasyon konusunda güçlü bir ivme yakalandığını aktaran Bowen, bu kararlılığı taraflar arasında uzlaşı sağlayacak biçimde karar sürecine yansıtmak istediklerini dile getirdi. COP31’in ilk haftasında bazı müzakere başlıklarında diğerlerine kıyasla daha fazla ilerleme sağlandığını belirten Bowen, tarım alanındaki anlaşmazlıklar nedeniyle konunun Bonn’da yapılacak bir sonraki oturuma bırakılacağını bildirdi.
"İklim finansmanının yalnızca yüzde 0,2’si küçük ada devletlerine gidiyor"
Gelişmekte olan küçük ada devletleri ile en az gelişmiş ülkelerin iklim finansmanına erişimine ilişkin soruyu yanıtlayan Bowen, mevcut kaynakların nasıl dağıldığına dikkat çekti. Bowen, "Şu anda iklim değişikliğine uyum amacıyla sunulan iklim finansmanının yalnızca yüzde 0,2’si gelişmekte olan küçük ada devletlerine ulaşıyor. Bana göre bu oran kesinlikle yeterli değil" dedi.
Bu ülkelerin finansmana erişimini kolaylaştırmak için yeni bir çalışma grubu kurulduğunu açıklayan Bowen, çok taraflı kalkınma bankalarıyla birlikte somut çözümler geliştirilmesinin amaçlandığını ifade etti. İklim değişikliğinin sonuçlarıyla mücadele eden ülkelerin karmaşık finansman başvuru süreçlerini yürütmekte zorlandığını söyleyen Bowen, mevcut sistemin finansmana en çok ihtiyaç duyan ülkelere yeterli erişim sunmadığını belirtti.
Pasifik Dayanıklılık Fonu hakkında da değerlendirmelerde bulunan Bowen, Minderoo Foundation tarafından sağlanan 5 milyon ABD dolarlık katkıdan memnuniyet duyduğunu söyledi. Bu desteğin diğer özel kuruluşların da fona katkı sağlamasının önünü açabileceğini belirten Bowen, ülkelerle finansman konusundaki görüşmelerin sürdüğünü kaydetti.
"Hükümetlerin 1,5 derece hedefinden vazgeçmediğini göstermeliyiz"
COP31’in başarısına ilişkin değerlendirmeler yapan Bowen, konferansın çok taraflı iş birliğinin devam ettiğini ortaya koyması gerektiğini vurguladı. Bowen, "Başarılı bir COP31, dünyaya gerçek bir mesaj ileten konferans olacaktır. Öncelikle çok taraflılığın işe yaradığını göstermelidir.
Ayrıca dünyanın farklı yerlerindeki şirketlerin yönetim kurullarına yenilenebilir enerji yatırımlarını sürdürmeleri gerektiği mesajını vermelidir. Çünkü dünyanın dört bir yanındaki hükümetler onları destekleyecektir" ifadelerini kullandı.
Savaşlar, çatışmalar, hayat pahalılığı, enerji krizi ve kuraklıklar gibi sorunların aynı dönemde yaşandığına işaret eden Bowen, hükümetlerin 1,5 derece hedefinden vazgeçmediğinin gösterilmesi gerektiğini söyledi. Avustralya’nın enerji dönüşümüne ilişkin soruyu da yanıtlayan Bowen, ülkede yenilenebilir enerjinin payının 2022’de yüzde 33 olduğunu, bugün yüzde 50’ye ulaştığını ve 2030 için belirlenen yüzde 82 hedefi doğrultusunda ilerlediklerini açıkladı.
Genç çiftçilere yönelik küresel kampanya
COP31 Başkanlığı Gençlik İklim Şampiyonu Sally Higgins ise iklim değişikliğinin gençlerin sağlığı, güvenliği, insan hakları ve istihdam olanakları üzerinde etkili olduğunu dile getirdi. Son altı ay içinde dünyanın farklı bölgelerindeki gençlerle görüştüğünü belirten Higgins, gençlerin COP31’den hayatlarını iyileştirecek somut fırsatlar beklediğini söyledi.
Genç çiftçilerin tarımsal işletmelerini büyütmesine destek olmak amacıyla "Back Future Farmers" adlı küresel kampanyayı başlattığını açıklayan Higgins, "Gençler sürdürülebilir gıda üretmek ve gıda sistemlerinin dönüşümünde rol almak istiyor. Ancak bunu yalnızca işçi ya da çalışan olarak yapmak istemiyorlar. Yenilikçi ve girişimci olmanın yanı sıra özel sektörün liderleri olmayı hedefliyorlar" dedi.
Higgins, kampanya kapsamında uluslararası tarım kuruluşlarını, finansman sağlayıcılarını, özel sektör temsilcilerini ve hükümetleri genç çiftçileri desteklemek üzere iş birliği yapmaya çağırdı.
